evirmen Ne Yapar?
Kusursuz evirmen kavramn dndmzde aklmza u sorular taklyor. Kimdir bu evirmen? Ne yapar? Ve elinde bulundurduu yetenekler nedir?
Basit ifadeyle evirmen, bir yazy srtmayacak ekilde tad anlamn da koruyarak baka bir dilde yeniden oluturan kiidir. Bir evirmen sadece kelimeleri deil ierii de evirmelidir. Bir dier ifadeyle evirmen dil mahkmunu serbest brakr ve metni orijinalinin izin verdii kadar zgr brakr. Bu hizmet maalesef hak ettiinin altnda takdir gren bir sanattr.
Btn bunlarn nda, evirmenin unlara dikkat etmesi gereklidir: kaynak dilde (evrilmesi istenen dil) ve hedef dilde anadili gibi veya ona yakn bir ekilde dilbilgisi yeterlilii ve metinlerin tam anlamlarna ve ieriklerine hkim olmak. Ayrca mkemmel bir yazm ve dizgi becerisi sahibi olmaldr. deal olan, evirmenin kaynak ve hedef diller de kltr, etkileyici kelime oyunlar ve anlamlar hakknda yeterli bilgiye sahip olmasdr.
Elbette bunlar kulaa zor gibi gelebilir, fakat imknsz da deildir. Gerekte, bu ar gereklilikleri yerine getirmeye alan birok kii pratik yapmaya devam ediyorlar. Fakat ok az bir ksm tarafndan evirisi yaplan kitaplar, okuyanlar tarafndan bu mcadelenin ok zor olduunun ve baarnn dk olduunun sanlmasna neden olmaktadr. Eer daha fazla insan evirmen rtbesine erebilirse, dil mahkumiyeti de o derecede azalacaktr.
Profesyonel Bir evirinin Anatomisi
Dil, dnyamzn yaam kaynadr. Sadece iletiim arac olmakla kalmayp, zgrlk, kltr, deerler, gelenekler ve daha fazlasn temsil eder. Farkl dillerde baarl iletiim, anlalr olmak ve anlam olarak kapsaml olmak deikenlerine baldr. eviriye ihtiya duyduunuz bir durumla karlatnzda, Profesyonel eviri Dnyasnn ileyii hakknda biraz bilgi sahibi olmanz, iinizin daha temiz ve baarl olmas yolunda nemli bir admdr.
eviri Projesi Ynetimi:
Baarl bir evirinin ilk adm Proje Ynetimidir. nternet tabanl baz eviri ofisleri dnya genelinde yaygn bir serbest evirmen listesi sunar. Dier eviri firmalar ise mterilerine size ve projenize mahsus bir proje yneticisi tahsis etmektedir. Ynetici, evirmeni seer, takip eder ve projenin her aamasnda gereken ynlendirmeleri yapar. Bu, projenizin zamannda yaplacan ve profesyonel bir i yaplacan gstermektedir. Giriken proje yneticisi olan bir irketle anlamak, yaplmasn istediiniz almay kar tarafa ifade edebilmenizin ilk ve en nemli admdr.
Belge Yerelletirme:
Yerelletirme, bir rn ieriinin belirli bir blgeye ynelik, dil, kltrel gerekler, standartlar, yasalar ve hedef pazarn ihtiyalarna gre yeniden dzenlenmesidir. Yerelletirme Endstrisi Standartlar Ortaklnn ilem tanm, Yerelletirme, bir rn alr ve onu kullanlacak veya satlacak hedef pazarda, dilsel ynden ve kltrel zmsemeyle yeniler. eviride baarl bir yerelletirme, kaynak materyalin ve hedef pazarn iyi anlalmas, ayrca kltr ve dil bakmndan derin bir bilgiye ihtiya duyar. nk belge evirisi birebir eviriden daha fazlasdr, doru mesaj doru kltr gruplarna aktarmda hatasz olacak bir eviri firmas gerektirir. Kaliteli yerelletirme size, istediiniz mesaj doru bir ekilde hissettiren ve asl tonunda aktaran bir yerellemi rn salar. Belge yerelletirmesi, yardm dosyalar, evrimii yardm sayfalarn, kullanm klavuzlarn ve teknik ierikli belgeleri kapsamaktadr.
eviri Yntemleri:
belgenin fiziksel evirisine geldiinde birka aama ve baz teknolojik yntemler vardr. En temel eviri yntemi makine evirisidir. Bir makine evirisi, genelde insan girdisi olmadan bir bilgisayar program yardmyla alr. Makine evirisinin kalitesi, kelime eitlilii ve gramer yapsna gre farkllk gsterebilir fakat geni bir dzenlemeden gemeden yaynlanacak kadar iyi deildir. Makine evirisi bazen baz evirmenler ve eviri firmalar tarafndan ilerini kolaylatrmas iin kullanlmaktadr fakat nadiren de olsa belgeyi evirmek iin kullanlabilir.
Bir sonraki seviye ise Bilgisayar Destekli eviridir (CAT). Bir CAT evirisi, eviride tutarll salamak zere ve evirmenin i ykn azaltmak iin tasarlanan, eviri hafza aralar gibi bilgisayar programlar yardmyla gerekletirilir. Daha nce evrilen cmleler bir veri tabannda saklanr ve evrilmekte olan cmleyle karlatrma yaplr, eleme varsa bulunur. eviri esnasnda daha nceki evirilerle bir eleme bulunursa ya da zde cmlelere rastlanrsa, program bulunan sonucu olas eviri olarak nmze sunar. Bundan sonra evirmen kabul edebilir, dzenleyebilir veya es geebilir.
Son olarak sylemek gerekirse, en doru eviri, kendi anadilinde eviri yapan bir insann ortaya kard el emei olan eviridir. Gvenilir bir evirmen, herhangi bir belgeyi, tad ana fikrini, kltrel inceliklerini ve ifade tarzn muhafaza ederek herhangi bir hedef dilde rahatlkla yerelletirebilir.